Hỏi 1: Tôi
mới đến thăm một trung tâm tĩnh tâm, nơi đó có một nhà nguyện Thánh Thể nhỏ
trong một căn pḥng của nhà khách. Trong nhà nguyện, Thánh Thể hiện diện,
nhưng không ở trong một nhà tạm (ít nhất là theo nghĩa truyền thống). Thay
vào đó, một b́nh thánh được giữ trong một vật dường như là một chiếc b́nh
thủy tinh nhỏ lộn ngược. Tôi thấy điều này đáng lo ngại, và đă đề cập đến nó
với các người khác, nhưng vài tháng sau khi tôi quay trở lại, t́nh trạng là
vẫn như cũ. Việc này xem ra là bất cẩn, nếu bất cứ ai có thể thăm viếng nhà
nguyện vào bất cứ giờ nào, và nếu họ muốn, họ tiến lên và mang Thánh Thể đi
bất cứ lúc nào. Thưa cha, liệu có một hướng dẫn rơ ràng về việc giữ đúng
cách Ḿnh Thánh Chúa không, và nhà tạm phải là như thế nào? - J. C.,
Toronto, Canada.
Hỏi 2: Đâu
là thứ tự đúng của việc đặt Ḿnh Thánh Chúa cuối Thánh lễ? Liệu Thánh lễ
phải là xong rồi, mới đặt Ḿnh Thánh Chúa chăng? Chúng con có thể t́m thấy ở
đâu một số ư tưởng cho thứ tự cuộc rước Ḿnh Thánh Chúa một lần nữa sau
Thánh Lễ? - A. R., Fullerton, California, Hoa Kỳ.
A: Bởi v́ cả hai câu hỏi
liên quan đến phép Thánh Thể, tôi sẽ giải quyết chúng cách ngắn gọn.
Trước hết, các qui định liên quan đến cấu trúc của nhà tạm được t́m thấy
trong Qui chế Tổng Quát Sách Lễ Rôma, số 314:
"Tùy theo cấu trúc của thánh đường và thể theo các tục lệ chính đáng địa
phương, Ḿnh Thánh Chúa được lưu giữ trong nhà tạm, nơi phần trang trọng của
thánh đường, có dấu nhận biết, có trang trí và thích hợp cho việc cầu
nguyện.
"Theo thói quen, chỉ có một nhà tạm, không thể di chuyển, làm bằng vật liệu
vững chắc, không trong suốt, và phải đóng kín để tránh tối đa mọi nguy cơ
phạm thánh. Nên làm phép nhà tạm trước khi dùng trong phụng vụ, theo nghi
thức mô tả trong Nghi thức Rôma" (Bản dịch Việt ngữ của Lm. Phanxicô Xaviê
Nguyễn Chí Cần, Giáo phận Nha Trang).
Nhà tạm được mô tả bởi bạn đọc của chúng tôi chắc chắn đă không tuân thủ qui
định này về nhiều điểm. Rơ ràng nhà tạm là phải không trong suốt, và không
thể di chuyển. Tôi đề nghị bạn đọc này nên thông báo cho vị Giám mục của
giáo phận, nơi có nhà tĩnh tâm ấy, v́ phải có phép của ngài mới làm được nhà
nguyện, và sự thực hiện nhà nguyện được ngài giám sát trực tiếp.
Một nguồn có giá trị cho các chủ đề của việc đặt Ḿnh Thánh Chúa, tôn thờ và
rước kiệu Thánh Thể, có thể được t́m thấy trong cuốn "Ceremonies of the
Modern Roman Rite” (Nghi thức của Nghi lễ Rôma hiện đại) của Đức Ông (nay là
giám mục) Peter J. Elliott, được nhà xuất bản Ignatius Press ấn hành. Cuốn
sách này tổng hợp một cách có hiệu quả nhiều nguồn chính thức, như cuốn
“Nghi thức Rôma cho việc chầu Ḿnh Thánh ngoài Thánh Lễ” và cuốn “Nghi thức
của Giám mục”. Ngoài ra, c̣n có nhiều ấn phẩm gần đây cung cấp ư tưởng cho
bài thánh ca và các văn bản thích hợp, vốn có thể được sử dụng trong việc
chầu Ḿnh Thánh và rước kiệu Ḿnh Thánh. Một nguồn trực tuyến xuất sắc được
t́m thấy tại http://www.therealpresence.org.
Dựa vào tác phẩm của Đức Ông Elliott, chúng tôi có thể nói những điều sau
đây liên quan đến câu hỏi về việc đặt Ḿnh Thánh Chúa vào cuối Thánh Lễ:
Trong khi Thánh Lễ không bao giờ được cử hành trước Ḿnh Thánh Chúa đă được
đặt ("trong cùng một khu vực nhà thờ hay nhà nguyện", nơi mà Ḿnh Thánh Chúa
được đặt), việc đặt và chầu Ḿnh Thánh Chúa có thể bắt đầu ngay lập tức, sau
một Thánh Lễ. Hành động này có thể được xem là phát sinh từ phụng vụ Thánh
Thể; do đó, một Ḿnh Thánh đă truyền phép trong Thánh Lễ sẽ được đặt ngay
lập tức, sau phần Rước lễ.
Lời nguyện sau Hiệp lễ được đọc tại ghế chủ tọa. Lời chúc lành và lởi chào
cuối lễ được bỏ qua. Sau khi đọc Lời nguyện sau Hiệp lễ, vị chủ tế, phó tế
và các thừa tác viên xếp hàng trước bàn thờ, bái gối và sau đó quỳ xuống,
trong khi ca đoàn hát một bài thánh ca tôn thờ Thánh Thể. Linh mục xông
hương Ḿnh Thánh như thường lệ khi chầu Thánh Thể. Sau khi xông hương và một
khoảnh khắc cầu nguyện trong thinh lặng, tất cả bái gối và trở vào pḥng
thánh. Bài thánh ca kết lễ được bỏ qua.
Việc sùng kính có thể thực hiện ngay sau khi xông hương (trước khi đoàn cử
hành trở lại pḥng thánh), nhưng Phép Lành Ḿnh Thánh Chúa không được làm
ngay sau Thánh Lễ.
Sự đề nghị rằng, Ḿnh Thánh được đặt phải được truyền phép trong Thánh Lễ,
nhắm đến trên hết cho các dịp thỉnh thoảng chầu. Điều này sẽ không là thực
tế ở những nơi có việc chầu Thánh Thể hàng ngày hoặc chầu liên tục nhiều
ngày. Trong trường hợp này, thật là tốt hơn cho linh mục kết thúc Thánh lễ
như b́nh thường, trở vào pḥng thánh, cởi áo lễ ra, và sau đó trở ra để đặt
Ḿnh Thánh.
Liên quan đến phần trả lời trên đây, có thêm hai câu hỏi khác được gửi tới.
Một độc giả tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ, hỏi: "Giáo Hội nói thế nào về việc
“chầu Ḿnh Thánh theo yêu cầu”? Nhà thờ giáo xứ của chúng tôi có một nhà
chầu. Việc chiêm ngắm và tôn thờ Thánh Thể có thể được thực hiện bởi bất cứ
ai, bằng cách mở hai cửa sổ nhỏ ở cửa nhà tạm; cửa nhà tạm vẫn bị khóa, và
chỉ có Ḿnh Thánh được nh́n thấy mà thôi. Sự thực hành này dường như tầm
thường hóa sự uy nghiêm của Thiên Chúa. Liệu sự thực hành này là đúng về mặt
phụng vụ không?"
Một độc giả ở Chicago hỏi: “Một giáo dân hào phóng tặng một 'nhà tạm' bằng
kính cho nhà chầu. Món quà (rất đắt tiền) đă được chấp nhận, và hiện giờ
đứng trên bàn thờ trong nhà chầu. Nhà tạm bằng kính này không được chăm sóc
trong thời gian dài, với Hào Quang và Ḿnh Thánh Chúa bên trong, phía sau
mặt kính. Trước tiên, liệu con là đúng chăng khi giả định rằng thủy tinh là
một vật liệu không thích hợp cho một nhà tạm? Nếu vậy, vấn đề có thể được
sửa chữa, bằng cách sử dụng một tấm màn, hoặc màn che để che 'nhà tạm', khi
nhà nguyện vắng người chăng?"
Về câu hỏi đầu tiên, chúng tôi có thể trả lời rằng việc đặt Ḿnh Thánh phải
liên kết với một h́nh thức mạnh của sự tôn thờ. Điều này đ̣i hỏi một việc
đặt Ḿnh Thánh phù hợp, một khoảng thời gian cố định, mà trong đó Ḿnh Thánh
Chúa là không bao giờ c̣n lại một ḿnh, và kết thúc bằng việc cất Ḿnh Thánh
trong một cách chính thức, tốt nhất là sau Phép Lành Ḿnh Thánh Chúa.
T́nh h́nh được mô tả ở trên là rơ ràng không một sự tôn thờ, như mong muốn
của Giáo Hội. Trong thực tế, sự thực hành ấy có chứa một mối nguy thực sự
của việc phá hoại tôn thờ Chúa hiện diện trong nhà tạm khép kín. Nó h́nh như
đưa ra một thông điệp rằng việc tôn thờ duy nhất là thờ Ḿnh Thánh Chúa được
đặt, vốn chỉ đơn giản là sai.
Về câu hỏi đầu tiên, chúng tôi có thể trả lời rằng việc đặt Ḿnh Thánh phải
liên kết với một h́nh thức mạnh của sự tôn thờ. Điều này đ̣i hỏi một việc
đặt Ḿnh Thánh phù hợp, một một khoảng thời gian cố định, mà trong đó Ḿnh
Thánh Chúa là không bao giờ c̣n lại một ḿnh, và kết thúc bằng việc cất Ḿnh
Thánh trong một cách chính thức, tốt nhất là sau Phép Lành Ḿnh Thánh Chúa.
T́nh h́nh được mô tả ở trên là rơ ràng không một sự tôn thờ, như mong muốn
của Giáo Hội. Trong thực tế, sự thực hành ấy có chứa một mối nguy thực sự
của việc phá hoại tôn thờ Chúa hiện diện trong nhà tạm khép kín. Nó h́nh như
đưa ra một thông điệp rằng việc tôn thờ duy nhất là thờ Ḿnh Thánh Chúa được
đặt, vốn chỉ đơn giản là sai.
Điều này không có nghĩa rằng h́nh dạng nhà tạm với một cửa sổ không thể được
sử dụng cho việc đặt Ḿnh Thánh Chúa. Khả năng này tồn tại trong một số
trường hợp, nhưng chỉ khi các điều kiện nêu trên (không để Thánh Chúa một
ḿnh mà không có ai, vv) được đáp ứng.
T́nh h́nh thứ hai là hơi khác. Nếu "nhà tạm bằng kính" này có thể được xem
như là một bảo vệ cho hào quang, trong khi chầu công khai, th́ nó có thể
được nh́n nhận.
Tuy nhiên, nó có thể trái với Qui chế, nếu một nhà tạm trong suốt bị bỏ mặc
và không ai chăm sóc. Sự che phủ nó bằng một tấm màn che, khi không có việc
chầu công khai, sẽ chỉ là một giải pháp, nếu nó là kính không vỡ, vốn sẽ gây
khó khăn nhiều cho việc xâm phạm nhà tạm.
Do đó, tôi đề nghị nó chỉ nên được sử dụng như một loại ngai bảo vệ cho hào
quang, trong giờ chầu trọng thể, và rằng cần có một nhà tạm cứng rắn vững
chắc thích hợp cất giữ Ḿnh Thánh như thường lệ.
(Nguyễn Trọng Đa/ Zenit.org 25-8-2009, 8-9-2009)